Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna

Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna

26-800, Białobrzegi

ul. Żeromskiego 84

tel/fax 48 613 30 78

poradniap-p@tlen.pl

Artykuły pedagogiczne

ZABAWY
                                                     na 5 minut Uśmiech  

 

Dzieci w czasie kwarantanny korzystają ze zdalnego nauczania, czyli spędzają czas przed komputerem oraz rozwiązują karty pracy. Proponuję Państwu zabawy rozwijające funkcje słuchowo - językowe, poprawiające koncentrację, rozwijające wyobraźnię i twórczość, które nie wymagają żadnych specjalnych rekwizytów
i przygotowań. Zabawy te wykorzystuję w Poradni na zajęciach terapeutycznych z dziećmi (przygotowującymi się do opanowania umiejętności
czytania oraz z tymi, którym nauka czytania sprawia kłopoty). Poziom trudności zabaw należy dostosować do możliwości dziecka (nie za łatwe, nie za trudne). Można wykonywać je w formie teleturnieju – np. zbierać punkty pod presją czasu. Bardzo ważny jest nasz nastrój i chęć zabawy,  „zaraźmy” nią nasze dziecko. Bardzo ważna jest tu zasada naprzemienności ról. Raz my wymyślamy dziecku zadanie/polecenie, kolejnym razem to dziecko jest prowadzącym. Niektórym dzieciom przychodzi to z trudnością – naszą rolą jest zachęcanie i wspieranie w tworzeniu zagadek
i zadań dla nas.

  • Tata wyjął z lodówki... lub Tata spakował do walizki... - Zabawa polega na zapamiętaniu sekwencji rzeczowników i ich odtworzeniu. Jedna osoba zaczyna: Tata wyjął z lodówki: masło, jogurt, musztardę, mleko. Druga osoba powtarza zapamiętane produkty. Dzieci zazwyczaj zapamiętują od 3 do 5 przedmiotów.
  • Możemy także "wyjmować z lodówki" lub "pakować do walizki" rzeczy/wyrazy zmyślone, tworząc pseudowyrazy (wyrazy nieistniejące w języku polskim) - w ten sposób ćwiczymy pamięć fonologiczną.
  •  
  • Zgadnij, o czym mówię... - tworzenie zagadek słownych. Zabawa ta skłania do obserwacji otaczającego świata, rozwija umiejętności twórcze, wymaga porównywania, klasyfikowania, uogólniania.  Czasami podajemy kategorię i gramy: Zgadnij, o jakim bohaterze bajki mówię..., np: lubi śpiewać, pomagać, nie lubi wilków i lubi kolor czerwony ...Czerwony Kapturek.

Inne kategorie: zwierzęta, kuchnia, zabawki, owoce i warzywa itp.

  • Prawda, czy fałsz - formułujemy wypowiedź, a druga osoba odpowiada prawda/fałsz, np: wszystkie ptaki latają, rok ma 13 miesięcy, itp.
  •  
  • Skojarzenia - dokąd dojdziemy w  minutę? - wymyślamy razem słowo na start, np: łyżeczka, nastawiamy minutnik na 1 minutę i najszybciej jak potrafimy podajemy skojarzenie, dźwięk poinformuje nas o zakończeniu "wędrówki", np: łyżeczka - cukier - herbata - babcia - dziadek - wędka - ryba - itd. Pamiętajmy o zasadzie naprzemienności.
  •  
  • Wymień rzeczy ze szkła, papieru, rzeczy czerwone, imiona dziewczynek, pojazdy, meble,  itd. Możemy podać ilość, np: wymień 3, gra na czas, np. 1 – 2 minuty, tu przydadzą się czasomierze dodawane do gier.
  •  
  • Co tu nie pasuje - tworzymy grupę wyrazów, w której jeden element nie pasuje do pozostałych, np: czerwony, zimny, żółty, szary (nie pasuje zimny, bo pozostałe oznaczają kolory).
  •  
  • Co je łączy? - tworzymy grupę wyrazów, które łączy jedna cecha wspólna, np: kura, bocian, pingwin (ptaki)  lub: talerz, guzik, hula-hop (są okrągłe).
  •  
  • W której bajce słyszałaś tę piosenkę - to propozycja dla kino- i melomanów.
  •  
  • Opowiem Ci bajkę - wspólne tworzenie bajki. Naprzemienne dodawanie kolejnych wydarzeń. Wspólne zakończenie - razem ustalamy jak skończy się nasza bajka.
  •  
  • Słuchawka agenta - modyfikacja zabawy "ciepło - zimno". Dziecko wychodzi z pokoju,  my chowamy jakiś drobny przedmiot. Mówimy, że jest agentem do zadań specjalnych, a my jego pomocnikiem. Przez słuchawkę (może być udawany gest przykładania ręki do ucha) pomagamy dziecku odnaleźć cel misji (np: złoto w starych ruinach zamku pełnego niebezpiecznych pułapek) podając wskazówki: zrób dwa kroki do przodu, dwa w lewo, trzy do przodu, jeden w prawo, dwa do tyłu, itp.
  •  
  • Słuchaj i ... klaśnij/tupnij/podskocz, gdy usłyszysz słowo: mama/miś/małpka itp.

Wariant trudniejszy: Słuchaj i klaśnij/tupnij/podskocz, gdy usłyszysz np: nazwę miesiąca, liczbę, itp. Wymieniamy ciąg wyrazów, a zadaniem dziecka jest odpowiednio zareagować, gdy w potoku słów usłyszy słowo, które podaliśmy na początku zabawy.

  • Odpalanie rakiety - liczenie do tyłu od dowolnego liczebnika, np: 10,9,8,7,6 itd.
  •  
  • Skaczemy co dwa/trzy/pięć/dziesięć - liczenie dwójkami, trójkami, piątkami, dziesiątkami, itd.
  •  

Zabawy na materiale głoskowo-literowym:

  • Wymień jak najwięcej wyrazów/zwierząt/imion/samochodów/potraw na daną głoskę/sylabę (np. na „a”, „k”, „pa” „ra” itd.).
  •  
  • Czego chce robot? Umawiamy się, że robot (raz ja, raz dziecko) mówi głoskując. Po przegłoskowaniu, trzeba przynieść to, o co prosi robot (np. Robot mówi przynieś:
    k – l –o – c – e – k).
  •  
  • Łańcuszek – podajemy wyrazy, których ostatnia głoska jest pierwszą następnego , np: kot - tor - rak - kuter - rosół - łańcuch, itd.
  •  
  • Zjadanie głosek:  powiedz słowo np: smak bez s, krok bez k lub zjedz trzecią głoskę w słowie masło, itp.
  •  
  • Stary list - w starym liście wyblakły niektóre litery, widać tylko np: K i S jakie to mogą być słowa?
  •  
  • Szyfr- wypowiadamy ciąg wyrazów, z których zapamiętujemy tylko pierwsze głoski, następnie je łączymy
    i odgadujemy hasło, np: kawa, okno, masło, ananas, rower - KOMAR.

Udanej zabawy

życzy

Izabela Lesiak, pedagog

 

2020-04-28

PRZYJEMNE FORMY DOSKONALENIA TECHNIKI CZYTANIA                                        

DLA DZIECI MŁODSZYCH

 

Nauka czytania to jedno z większych wyzwań, z jakim musi zmierzyć się dziecko na początku swojej drogi edukacyjnej. Opanowanie płynnego czytania jest długotrwałym procesem, a umiejętność czytania warunkuje dalsze sukcesy szkolne dziecka.

W obecnej chwili, z uwagi na stan epidemii, jako rodzice zostaliśmy obciążeni dodatkowymi zadaniami, do których nie jesteśmy w pełni przygotowani, ale dla naszego dziecka również jest to nowe doświadczenie
i spore obciążenie.

                     Jak pomóc dziecku w doskonaleniu techniki czytania?

Co zrobić, by ta czynność zaczęła sprawiać dziecku radość, a same ćwiczenia nie były tylko nudnym, kolejnym odczytywaniem tekstu czytanki?

Jak sprawić, by ten czas poświęcony na ćwiczenia był jednocześnie przyjemną

chwilą spędzoną z rodzicem?

 

Odpowiedź jest jedna – ćwiczyć poprzez gry i zabawy.

Bawić się, wprowadzając elementy nauki.

         Oto kilka propozycji doskonalenia umiejętności czytania poprzez zabawę,

z wykorzystaniem przedmiotów i materiałów, które zazwyczaj są w każdym domu.

Zapraszam do wspólnych ćwiczeń i zabawy!

  • „Balansujące krzesełka” (zamiennie klocki) – zaczynamy od tego, do czego zostały stworzone – od budowania wieży. Potem taśmą przezroczystą naklejamy na nie wyrazy do czytania i znowu budujemy wieżę (pociąg lub ustawiamy od najkrótszego wyrazu do najdłuższego lub osobno wyrazy na konkretną literę…), za każdym razem odczytując wyraz przy dokładaniu kolejnego krzesełka. Pamiętajmy
    o naprzemienności: raz dziecko, raz rodzic.

Wygranym może być ten, kto ułoży ze swoich krzesełek najdłuższy pociąg, najwyższą wieżę, itp.

„Parking samochodowy” – na samochodzikach naklejamy różne wyrazy, a na dużej kartce rysujemy miejsca parkingowe, w które również wpisujemy wyrazy. Mogą być takie same wyrazy – szukamy par, czyli parkujemy samochód na takim samym wyrazie, jaki jest na samochodzie lub wyrazy z danej kategorii, np. kolory – parkujemy samochód z napisem czerwony na miejscu parkingowym z napisem niebieski (kolory), inny samochód z napisem brzoza na miejscu z napisem wierzba (drzewa), itd.

  • „Głodna gąsienica” – wycinamy z kartonu głowę gąsienicy i długi wąski tułów, do którego na zmianę
    z dzieckiem przypinamy spinacze do bielizny z naklejonymi wyrazami, które czytamy przed przypięciem. Na koniec odczytujemy na zmianę wszystkie wyrazy: jeden wyraz dziecko, jeden my, potem czytamy na zmianę np. po 5 wyrazów, potem dziecko odczytuje wszystkie wyrazy, itd.
  •  
  • „Tajemnicze talerze” – na papierowym lub plastikowym talerzu, w dowolnych miejscach, z zachowaniem większych odstępów, zapisujemy różne wyrazy. Te same wyrazy zapisujemy lub drukujemy na małych karteczkach. Zasypujemy wyrazy na talerzu drobną kaszą, piaskiem, ryżem. Zadaniem dziecka jest odnaleźć wszystkie wyrazy na talerzu przesuwając palcem po kaszy oraz odnaleźć ten sam wyraz na karteczce – oczywiście zawsze odczytując wyraz. Po znalezieniu wszystkich wyrazów układamy je np. od najkrótszego do najdłuższego (dzielimy na sylaby) i czytamy, układamy osobno wyrazy zaczynające się na daną literę i czytamy, segregujemy je na kategorie, np. meble, kwiaty, owoce, przedmioty, czynności i …. czytamy.
  •  
  • Rozsypanki wyrazowe – zdania ze szkolnej czytanki lub wymyślone przez dziecko zapisujemy
    i odczytujemy. Następnie rozcinamy na pojedyncze wyrazy, karteczki mieszamy i ponownie próbujemy ułożyć zdanie – czytamy.

Wersja trudniejsza – dziecko otrzymuje pomieszane karteczki i ma ułożyć zdanie. Wklejamy do zeszytu lub na kartkę zdania. Na koniec czytamy cały tekst.

  • Memo wyrazowe – na kwadratowych karteczkach zapisujemy dowolne wyrazy. Mieszamy i układamy wyrazem do dołu. Na zmianę szukamy par wyrazów, każdorazowo odczytując odkryte wyrazy. Wygrywa ten, kto ma najwięcej par. Na koniec dziecko czyta wszystkie wyrazy.
  •  
  • „Kamienne wyrazy” – na podwórkowych kamieniach zapisujemy lub naklejamy wyrazy, z których układamy zdania i czytamy, które po przeczytaniu  rzucamy do celu (do dołków) i na koniec znowu odczytujemy wszystkie wyrazy z dołka. Wygrywa ten, kto ma więcej kamieni w dołku.
  •  
  • „Wyrazowy wąż” – piszemy wyrazy na prostokątnych karteczkach, z kartonu wycinamy głowę węża
    i z karteczek układamy jego dowolny kształt, za każdym razem odczytując wyrazy.
  •  
  • „Zakręcony ślimak” – rysujemy spiralny wzór ślimaka, na którym zapisujemy dowolne zdanie lub zdanie
    z czytanki nie robiąc przerw między wyrazami. Zadaniem dziecka jest odczytać zdanie i postawić kreskę między wyrazami. Następnie rozcinamy ślimaka na pojedyncze wyrazy, karteczki mieszamy, czytamy
    i dziecko ponownie samodzielnie układa ślimaka i czyta całe zdanie.
  •  
  • „Łakomy kotek” – wycinamy z kartonu figurę kota z otwartym pyszczkiem, którą przyklejamy na butelkę po wodzie z odciętą górną częścią. Na karteczkach np. w kształcie rybek piszemy wyrazy, które tworzą jakieś zdanie. Dziecko losuje dowolny wyraz, odczytuje go i „karmi” kotka wkładając mu do pyszczka karteczkę z wyrazem (która wpada do butelki za figurą kotka). Potem wyjmujemy karteczki i dziecko układa z nich zdanie. Kolejne zdania wklejone na kartkę utworzą nam tekst do czytania.

 

Jak widzicie, przy niewielkim wkładzie pracy i materiałów można z dzieckiem poćwiczyć czytanie, jednocześnie dobrze się bawiąc i miło spędzając czas.

O czym należy jeszcze pamiętać?

  • To ma być zabawa, więc rodzic musi pokazać dziecku, że to jest fajne i jemu też sprawia radość (nawet jeśli jest inaczej Uśmiech)
  • Jeśli występuje tu element rywalizacji, to dziecko powinno częściej wygrywać (pamiętajmy ćwiczymy czytanie, a nie umiejętność przegrywania Uśmiech)
  • Ćwiczmy naprzemiennie – raz dziecko czyta czy losuje, raz rodzic. Rodzic może upewniać się u dziecka czy dobrze przeczytał lub prosić o pomoc Uśmiech
  • Czytajmy zawsze i wszędzie – menu w restauracji, ulotki w aptekach, napisy na banerach, etykiety na produktach w sklepie, program telewizyjny czy prognozę pogody Uśmiech
  • Dbaj, by twoje dziecko zawsze miało pod ręką coś do czytania (np. w kolejce do lekarza) oraz by widziało Ciebie jak czytasz (to najlepszy przykład do naśladowania Uśmiech)
  • Chwal wysiłki i nawet niewielkie postępy, wykazuj zainteresowanie i entuzjazm dla kolejnych prób czytania Uśmiech

 

Jak ułatwiać dziecku czytanie?

  • Zaznaczmy sylaby - przy drukowaniu naprzemiennie czerwona i czarna, co ułatwi dziecku wzrokowe wyodrębnienie części wyrazu i jego odczytanie. W gotowym tekście podkreślajmy łukiem sylaby tam, gdzie dziecko ma trudność z odczytem.
  • Czytajmy razem z dzieckiem – rodzic znacznie ciszej, z lekkim opóźnieniem w stosunku do dziecka,
    z przeciąganiem sylab (np. Koooteeeczek luuubii ryyyby), czytajmy na zmianę: kilka wyrazów dziecko, kilka rodzic, rodzic pierwszą sylabę dziecko następne.
  • Szkolną czytankę rozłóżmy na części – wypiszmy najpierw pojedyncze trudniejsze dla dziecka wyrazy w prostszej formie (w mianowniku) i pobawmy się nimi (propozycje powyżej). Układajmy zdania z czytanki
    z rozsypanki wyrazowej (z wyrazów na karteczkach).
  • Powiększmy czcionkę i odległości między wyrazami i linijkami – łatwiej wtedy wyodrębnić wyraz, skupić na nim uwagę i odczytać.

 

Pokaż dziecku, że te wszystkie ćwiczenia, wyrazy i zdania służyły temu, by mogło przeczytać samodzielnie swoją pierwszą książeczkę, np.:

  • Seria o Pumie Pimi  - Katarzyny Czyżyckiej wydawnictwa WIR, np. Puma Pimi i mapy, Puma Pimi i Bolo, Puma Pimi i Wala, itd. – książeczki słowno-obrazkowe dla dzieci młodszych słabiej czytających.
  • Seria Kocham czytać o przygodach Jagody i Janka - Jagody Cieszyńskiej Wydawnictwa Edukacyjnego – dłuższe teksty dla dzieci młodszych.
  • Teksty ze stopniowaniem trudności, z podziałem na kolorowe sylaby z Elementarza do czytania metodą sylabową różnych wydawnictw.

 

Miłej zabawy i powodzenia w czytaniu

życzy

pedagog Dorota Matysiak

 

 

                                                                                                                                                                         2020-05-04

           BAJKOTERAPIA   

          czyli jak pomóc dziecku zrozumieć emocje

,,Bajka jest magicznym lustrem pozwalającym dziecku inaczej spojrzeć na to,
co wydaje się trudne i nie do pokonania’’. (Maria Molicka)

 

Każdy z nas zna bajki z czasów dzieciństwa. Zwykle kojarzą nam się bardzo pozytywnie, czytane przez ukochane osoby w miłej, bezpiecznej atmosferze. Podróż do świata bajek to nie lada gratka nie tylko dla dzieci, ale również dla osób dorosłych. Istnieje bowiem niezliczona liczba walorów świadczących o ich dobroczynnym wpływie na rozwój i funkcjonowanie człowieka.

Bajka terapeutyczna pomaga zmniejszyć poziom lęku u dziecka, może zmienić jego myślenie o samym sobie, odnaleźć własne odczucia oraz powiązać je z wydarzeniem. Ponadto dziecko ma sposobność dostrzec, że inni mają podobne problemy i może nauczyć się, jak je rozwiązywać. Zauważa, że bohater jest nagradzany za odpowiednie zachowanie i samo zaczyna pozytywnie myśleć oraz naśladuje skuteczne sposoby działania. W ten sposób nabywa nowe kompetencje oraz wzmacnia poczucie własnej wartości. Bajka pokazuje dziecku najbliższą rzeczywistość, ukazuje mu wzory zachowań, pobudza je do myślenia
i rozbudza wewnętrznie. Wartość poznawcza bajki opiera się na stwierdzeniu, że świat nierealny pomaga zrozumieć świat realny. Wpływa ona na rozwój i kształtowanie osobowości dziecka – jej rolą jest ukazanie problemu, uwolnienie od przykrych doświadczeń i oswojenie z zagrożeniem. Uczy pozytywnych wzorów postępowania: zachowań oczekiwanych i nagradzanych. Poprzez bajkę dziecko kreuje siebie, upodabnia się do bohatera, przyjmuje jego wzorce moralne, sposoby myślenia i działania. Podziwia bohatera bajkowego, chce być takie jak on – piękne, odważne, dobre…

Rodzaje bajek terapeutycznych:

Bajki relaksacyjne – ich celem jest wywołanie odprężenia oraz uspokojenia. Fabuła bajkizawsze dzieje się w miejscu bardzo dobrze znanym dziecku, ale jednocześnie spokojnym, przyjaznym oraz bezpiecznym. Bohater wszystkimi swoimi zmysłami doświadcza miejsca, w którym przebywa co sprawia, że również dziecko odbiera bajkę swoimi wszystkimi zmysłami. Relaks ma za zadanie odprężyć mięśnie dziecka. Im jest on głębszy, tym łatwiejsze jest odprężenie, uspokojenie oraz lepsze samopoczucie. Wszystkie zmartwienia dziecka oraz lęki są wyciszane oraz schodzą na dalszy plan. Dziecko, które posiada spokój wewnętrzny, łatwiej upora się z trudnościami jakie stawia mu życie.

Osoba opowiadająca bajkę sama musi być odprężona, nie może odczuwać napięcia. Musi wyrównać swój oddech i rytmicznie, cichym głosem podawać tekst. Dobrze, jeśli wypowiadanym słowom towarzyszy uspokajająca muzyka.

Bajki psychoedukacyjne –ich priorytetem jest wprowadzanie pozytywnych zmianw zachowaniu dziecka. Bajkowy bohater zawsze przeżywa problem podobny do tego, który trapi dziecko. Dzięki temu dziecko zdobywa ważne doświadczenie, które uczy jakie wzory postępowania należy w danym momencie zastosować. Bajki te wspomagają trudny proces dorastania dziecka, wskazują nowe wzory myślenia
o sytuacjach lękotwórczych.

Bajki psychoterapeutyczne – zawierają zupełnie inny sposób myślenia sprawiający,że sytuacje lękotwórcze dziecko odczuwa w zupełnie inny, nowy sposób. Zastępczo zaspakajają potrzeby dziecka, dowartościowują je, dają poczucie zrozumienia poprzez akceptację. Budują pozytywne emocje, nadzieję oraz przyjaźń, które prezentują bajkowe postacie. Przekazują wiedzę o lękach dziecka oraz wskazują sposoby radzenia sobie z nimi. Celem nadrzędnym tych bajek jest obniżenie lęku u dziecka.

Przykłady bajek relaksacyjnych:

  • „Bajka o słonku” – M. Molicka
  • „Bajka o małym kotku” – M. Molicka
  • „Bajka o wróbelku” – M. Molicka
  • „Bajka o małym niedźwiadku” – M. Molicka
  • „Mała czerwona skrzynka” – J. Brodowska
  • „Kotka w białych pantofelkach” – J. Brodowska
  • „Wielki wulkan gniewu” – A. Borowiecka (bajka z elementami relaksacji dla dzieci rozzłoszczonych)
  •  
  • Przykłady bajek psychoedukacyjnych:
  • „Bajka o pajączku” - odrzucenie dziecka przez grupę (M. Molicka)
  • „Bajka o mróweczce” - niepowodzenia w nauce szkolnej(M.Molicka)
  • „Bajka o pszczółce” – co potrafię, do czego mam predyspozycje (M. Molicka)
  • „Bajka o dwóch ołówkach” - potrzeba przyjaźni (M. Molicka)
  • „Wielkie święto lasu” – dla dzieci, które odczuwają tremę przed publicznymi występami (A. Borowiecka)
  • „Pajacyk Pepe” dla dzieci odtrąconych przez rówieśników (A. Borowiecka)
  • „Lisek Niedbaluszek” dla dzieci nie potrafiących utrzymać porządku (A. Borowiecka)
  • „Piraci i skarb” – jak pomagać innym (A. Kozłowska)
  • „Żabka Amelka i skutki nieposłuszeństwa” (J. Brodowska)
  • „Żabka Amelka i odpowiedzialność za innych” (J. Brodowska)
  • „Zguba misia Kubisia” – dla dzieci, które zgubiły ulubioną zabawkę (A. Borowiecka)
  • „Daj na zgodę” – dla dzieci pokłóconych (A. Borowiecka)
  • „Jeżyk Igiełka” – dla dzieci, które się zgubiły (A. Borowiecka)
  • „Igiełka i krokodyle łzy” dla dzieci, które boją się pobierania krwi (A. Borowiecka)
  •  
  • Przykłady bajek psychoterapeutycznych:

„Pewnego późnego popołudnia” – lęk związany z niezaspokojeniem potrzeby akceptacji (M. Molicka)

„Duch krecik” – lęk separacyjny (M. Molicka)

  • „Zuzi-Buzi” – lęk związany z separacją, poczuciem osamotnienia (M. Molicka)
  • „Mrok i jego przyjaciele” – lęk przed ciemnością (M. Molicka)
  • „Droga do domu” – dla dzieci odczuwających niepokój w tłumie oraz w miejscach, których nie zna
    (J. Śniarowska)
  • „Zapominajka” dla dzieci, których bliska osoba wybiera się do szpitala, które czują się zagrożone rozstaniem z chorym (J. Śniarowska)
  • „Bajka o tchórzliwej muszce i molu książkowym” dla dzieci z lękiem wysokości (A.Borowiecka)
  • „Fizia i Pan Cień” (J. Brodowska)
  • „Fizia i Pan Hałas” (J. Brodowska)
  • „Fizia i Pani Ciemność” (J. Brodowska)
  • „Fizia i Pani Tęsknota” (J. Brodowska)
  • „Fizia i Pani Melancholia” – bajka o śmierci (J. Brodowska).

 

Całym sercem zachęcam wszystkich Rodziców do czytania bajek swoim dzieciom, niech przyniosą Wam one dużo spokoju, radości i zabawy w tym trudnym czasie pandemii koronawirusa. Życzę Wszystkim dużo zdrowia i radości.

                                                                         Pedagog Justyna Bartha